Vào mùa nắng nóng, điều hòa là một trong những thiết bị tiêu thụ điện nhiều nhất trong gia đình. EVN từng dẫn tính toán, với điều hòa công suất 12.000 BTU, tương đương khoảng 1,2 kWh, nếu sử dụng 8 giờ mỗi ngày, trong một tháng thiết bị này có thể tiêu thụ khoảng 288 số điện.
Đó là lý do nhiều người chọn điều hòa inverter với kỳ vọng giảm tiền điện. Nhưng thực tế, inverter không phải “lá bùa” giúp tiết kiệm trong mọi trường hợp. Sai lầm đắt giá nhất khiến điều hòa inverter vẫn ngốn điện là chọn sai công suất so với căn phòng.
Ảnh minh họa
Nhiều người vì muốn tiết kiệm chi phí ban đầu nên chọn máy công suất nhỏ hơn nhu cầu. Ví dụ, phòng rộng, trần cao, nhiều cửa kính, hướng nắng hoặc thường xuyên có nhiều người sử dụng nhưng lại lắp máy công suất thấp. Khi đó, điều hòa phải chạy liên tục để kéo nhiệt độ xuống mức cài đặt.
Với điều hòa inverter, lợi thế lớn nhất là máy nén có thể điều chỉnh công suất, giảm tải sau khi phòng đã đủ mát. Nhưng nếu máy quá yếu so với không gian, thiết bị sẽ phải “gồng” trong thời gian dài, gần như không có cơ hội giảm tải. Người dùng vẫn trả tiền cho một chiếc điều hòa inverter, nhưng hiệu quả tiết kiệm lại không như kỳ vọng.
Ngược lại, chọn máy quá lớn cũng chưa chắc là tốt. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến cáo điều hòa cần được chọn đúng kích thước với không gian sử dụng; máy quá lớn có thể vận hành kém hiệu quả, làm lạnh nhanh nhưng khử ẩm không tốt, khiến phòng vẫn có cảm giác khó chịu. ENERGY STAR cũng nhấn mạnh: “Bigger is not always better” - máy lớn hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn.
Ảnh minh họa
Vì sao inverter không phải cứ bật là tiết kiệm điện?
Theo Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, điều hòa biến tần tiết kiệm hơn điều hòa thường khi hoạt động ở chế độ làm lạnh non tải. Đặc biệt, trong khoảng 30-70% công suất lạnh định mức, điều hòa inverter tiết kiệm năng lượng hơn hẳn điều hòa thường.
Điều này có nghĩa, inverter chỉ phát huy hiệu quả tốt khi căn phòng đã được làm mát ổn định và máy có thể giảm công suất để duy trì nhiệt độ. Nếu phòng quá nóng, quá rộng, hở khí lạnh hoặc máy được chọn sai công suất, điều hòa sẽ phải hoạt động ở tải cao trong thời gian dài.
Nói cách khác, vấn đề không chỉ nằm ở việc máy có inverter hay không, mà là chiếc máy đó có được đặt trong điều kiện để tiết kiệm điện hay không.
EVN từng khuyến nghị người dùng nên lựa chọn điều hòa phù hợp công suất. Với phòng có diện tích từ 15 m2 trở xuống, có thể dùng máy 9.000 BTU; từ 15-20 m2 dùng máy 12.000 BTU; trên 20 m2 dùng máy 18.000 BTU; phòng 35-40 m2 có thể cần máy khoảng 24.000 BTU.
Bảng công suất điều hoà tham khảo cho từng không gian (Ảnh Điện Máy Xanh)
Tuy nhiên, diện tích chỉ là một yếu tố tham khảo. Với những căn phòng hướng Tây, nhiều kính, trần cao, cách nhiệt kém hoặc có nhiều thiết bị tỏa nhiệt, nhu cầu làm lạnh thực tế có thể cao hơn. Trong trường hợp này, người dùng nên tham khảo tư vấn kỹ thuật thay vì chỉ chọn máy theo giá bán hoặc cảm tính.
Những thói quen khiến điều hòa inverter vẫn “ngốn” điện
Ngoài chọn sai công suất, nhiều thói quen sử dụng hằng ngày cũng khiến hóa đơn tiền điện tăng cao.
Đầu tiên là đặt nhiệt độ quá thấp. Theo EVN, người dùng nên đặt điều hòa từ 26-27 độ C trở lên. EVN cũng từng khuyến cáo, cứ hạ thấp nhiệt độ phòng 1 độ C, điện năng tiêu thụ của điều hòa có thể tăng thêm khoảng 1,5-3%. Vì vậy, thói quen bật điều hòa ở 18-20 độ C để “mát nhanh” rồi quên tăng nhiệt độ có thể khiến máy phải làm việc nặng hơn trong thời gian dài.
Thứ hai là bật/tắt điều hòa liên tục. Nhiều người nghĩ rằng phòng vừa mát thì tắt máy, nóng lên lại bật sẽ tiết kiệm điện. Tuy nhiên, với điều hòa inverter, cách dùng hợp lý hơn là để máy vận hành ổn định trong thời gian cần thiết, bởi máy được thiết kế để điều chỉnh công suất nhằm duy trì nhiệt độ, thay vì khởi động lại nhiều lần.
Thứ ba là để phòng hở. Cửa ra vào mở liên tục, cửa sổ không kín, khe cửa lớn hoặc rèm che nắng kém đều khiến khí lạnh thất thoát. Khi đó, điều hòa phải liên tục bù lại lượng nhiệt từ bên ngoài, khó giảm công suất và tiêu thụ nhiều điện hơn.
Tắt bật điều hoà liên tục gây tốn điện nghiêm trọng (Ảnh minh họa)
Thứ tư là không vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ. EVN khuyến cáo nên vệ sinh điều hòa 3-6 tháng/lần; việc này có thể giảm từ 10-15% tiền điện. Sau thời gian sử dụng, bụi bẩn bám ở lưới lọc, dàn lạnh, dàn nóng khiến hiệu suất làm mát giảm, máy chạy lâu hơn nhưng phòng vẫn không đủ mát.
Tóm lại, để điều hòa inverter thực sự tiết kiệm, người dùng cần bắt đầu từ những việc cơ bản: chọn đúng công suất, đặt nhiệt độ hợp lý, đóng kín phòng, kết hợp quạt khi cần và vệ sinh máy định kỳ. Inverter là công nghệ giúp tiết kiệm điện, nhưng không thể tiết kiệm thay cho một chiếc máy bị chọn sai hoặc một căn phòng luôn thất thoát hơi lạnh.
